Dwars door het pak, recht in het hart

Wanneer raakt iets? Hoe kom je in de harten van mensen? Mochten er nog wetenschappers zijn die deze vragen willen beantwoorden, dan doen ze er goed aan om Iris Hond als casestudy te nemen. De enorm succesvolle pianiste leeft in uitersten, in compleet tegenovergestelde werelden. Haar bizarre levensverhaal raakt. Het dagboek van haar leven is de basis voor al haar composities. En ze raken, allemaal. Zet Iris Hond voor haar vrienden op straat, of voor het management van een bank, ze ontwapent iedereen. ‘Ik geloof in echt. Als er iets is dat ik steeds weer probeer over te brengen: volg je hart, in alles.’.

Al op haar 14 volgde ze haar gevoel, haar hart: ze moest en zou het conservatorium halen om daar professioneel pianiste te worden. Weg uit Harderwijk, naar de grote stad. Toen de man waar ze een kamer van huurde haar misbruikte, zag ze nog maar één uitweg: de straat. Nog altijd is ze voelbaar overdonderd als ze vertelt hoe ze daar werd opgevangen en opgenomen door mensen die bijna niets hadden…behalve een heel groot hart. ‘Composities vertellen altijd een verhaal. Mijn composities zijn het dagboek van wat ik mee maak. Door de uitersten die ik heb meegemaakt, zo was ik de avond na mijn debuut in het Concertgebouw gewoon onder de daklozen, zit er veel emotie in. Heel veel. Daardoor ontstaat ook een eigen gevoelige en herkenbare signatuur. Maar het is niet zo dat ik door de uitersten gevoelens heb die anderen niet kennen. Ik geloof dat gevoel universeel is, of zoals Lennart Cohen het ooit tegen mij zei: ‘We vechten alleemaal met dezelfde thema’s’.

De dag van mijn debuut in het Concertgebouw leefde ik tussen de daklozen.

Toch hebben juist die uitersten er voor gezorgd dat Iris Hond mensen raakt. Of ze nou een klassiek stuk speelt, als verrassende aanvulling op een DJ of als ze spreekt, ze komt in je hart. Overal waar ze optreedt, gaan eerst haar schoenen uit. Het zal vast lekker spelen, maar het is bovenal haar signaal om aan alle toehoorders te laten merken: we zijn onder elkaar, wij zijn gelijk. ‘Ik hou niet van hokjes. Ik wil er zelf niet in, maar plaats anderen er ook niet in. Mijn intentie is om echt iets over te dragen, ongeacht wie of wat je bent. Geef nooit op, jaag je droom na, volg je hart, dat is mijn boodschap. Ik geloof zelf zo in ‘echt zijn’ dat het volgen van je hart in mijn ogen sterker moet zijn dan het nadenken over eventuele consequenties.’ Zelf liet ze een aantal lucratieve internationale kansen liggen. Voelde niet goed. ‘Ik hecht veel meer waarde aan bij mezelf blijven dan aan geld of bekendheid.

Zoals ze er zelf achter is gekomen dat muziek maken voor haar een noodzaak is, het moet eruit, zo weet Hond inmiddels dat er ook mensen zijn die leven om muziek te horen. Het is een soort roeping geworden voor de pianiste: daar optreden waar ze de meeste impact kan bereiken. ‘Met mijn stichting The Heart Escapes Foundation breng ik mijn muziek daar waar het nodig is. Dan zie je dat mijn muziek soms keihard binnenkomt. Daarna gaan we het gesprek aan. Nooit opgeven, als je dat mee kan geven…’, mijmert ze hardop. Maar met haar bagage en haar compleet ontwapende voorkomen is ze ook enorm populair als muzikant en spreker op bijvoorbeeld zakelijke evenementen. ‘Ik heb optredens waar mensen een kaartje voor mij kopen, maar daar waar ik optreed tijdens besloten evenementen, daar zit een soort gezonde onzekerheid. Ook daar wil ik betekenisvol zijn. Met passie, verrassing en eerlijkheid raak je dan de mensen dwars door het pak of mantelpakje heen. Ik ga ook altijd de interactie aan. ‘Ik weet even niet wat ik moet zeggen’, is vaak de eerste reactie. Dat doet muziek, maar door vervolgens zelf open en oprecht te vertellen, krijg je al heel snel dezelfde openheid vanuit de aanwezigen.’

Als ik zelf oprecht vertel, dan krijg ik dezelfde openheid terug.

Mijn verhaal is best extreem, maar we hebben allemaal ons eigen verhaal. Ieder persoon balanceert daarmee op een randje: ga ik mezelf met mijn verhaal isoleren, of ga ik het delen. Daar hebben mensen hulp bij nodig. Daar is iedereen zo ontzettend gelijk in. Dus of ik nu met mijn stichting naar een TBS-kliniek ga, of een optreden intern bij een bank, het gaat om echt contact. De vrijheid om te delen. Die vrijheid is een heel groot goed’, breekt Iris Hond tot slot een lans voor evenementen, samenkomen en ontmoeten.

Op de dag dat het nieuwe evenementenschip Blue Rhapsody haar eerste 100 relaties aan boord kreeg, speelde Iris Hond een hoofdrol. Ze componeerde een stuk dat symbool stond voor de goed doordachte compositie van het nieuwe evenementenschip. Terwijl de gasten met zusterschip Grace Kelly aanmeerden aan de Blue Rhapsody in aanbouw, speelde Iris Hond vanaf het bovendek in een sprookjesachtige setting. Met de wind in haar haren, mysterieus blauw licht en de heldere klanken door de haven waar Blue Rhapsody lag om afgebouwd te worden. ‘Water is universeel een symbool voor vrijheid, daar zit al de eerste brug met mijn composities’, weet Iris Hond. ‘De mensen van Constant in Beweging vertellen met Blue Rhapsody ook echt een verhaal, voortkomend uit al die jaren van ervaring. De intentie om met en in het schip iets over te dragen, die betrokkenheid en liefde voor oprecht ontmoeten, dat is ab-so-luut een overeenkomst met wie ik ben en wat ik maak. Authentiek zijn en trouw aan jezelf en toch steeds weer iets nieuws doen en de plekken op zoeken waar de impact het grootst is: dat ben ik en dat is Blue Rhapsody.’